Internet donosi, że ponad 50% ludności na świecie korzysta ze smartfonów. Niektóre źródła mówią już o liczbach zbliżających się do 70% populacji. Smartfony wyposażone są w aparaty fotograficzne. Niektóre egzemplarze mają nawet ich więcej niż jeden.

Wszyscy robią zdjęcia wszystkiego. Fotografujemy siebie, innych ludzi, przedmioty, miejsca, naturę, potrawy …  Robimy to ciągle, bo aparat fotograficzny mamy zawsze pod ręką. Internet jest pełen poradników i instrukcji jak zrobić fajne zdjęcie. Social media pękają w szwach od takich obrazów. A my jesteśmy w tym coraz lepsi. Często dlatego, że nasz sprzęt jest coraz lepszy i nie wymaga już od nas specjalnych umiejętności czy wysiłku.

Kiedyś każdy fotograf był artystą … zdjęcia na okładki magazynów, fotoreportaże, pokazy mody, wystawy … jednym słowem świat sztuki. 

Ile dzisiejsze szybkie zdjęcia mają w sobie z podobnej twórczości ? Takie pytanie stawiam w kontekście ochrony prawnej takiego dorobku. I jak często u prawnika bywa, odpowiedź brzmi: „to zależy”.

Prawo za utwór podlegający prawnoautorskiej ochronie (w tym utwór fotograficzny) uznaje każdy przejaw twórczej działalności człowieka o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Z pomocą wyjaśnieniu tej definicji idą sądy. Za twórcze nie uznają fotografii rejestracyjnych, wiernie odzwierciedlających rzeczywistość, takich, które mogłyby być wykonane przez każdego. Nie sposób takiej cechy dopatrywać się w zdjęciach paszportowych, dokumentacyjnych, katalogowych, powtarzalnych wg jednakowego schematu.

Sądy podkreślają, że w przypadku zdjęć o ich twórczym charakterze może przesądzić wiele elementów. To kompozycja obrazu, inscenizacja, oświetlenie, głębia, ostrość, perspektywa, przemyślany wybór chwili fotografowania, wszystkie te kreacyjne cechy, które czynią  zdjęcie oryginalnym i niepowtarzalnym. Brak ostatniej z tych właściwości  – uchwycenie momentu bez szczególnej inscenizacji, nie wyklucza przyjęcia autorskiego charakteru takiego dzieła. Wszak to cecha charakteryzująca fotografię reportażową. Stąd już blisko do zdjęcia wykonanego telefonem.

W jednym z wyroków Sąd Okręgowy w Warszawie* pokusił się o przedstawienie koncepcji zawężającej wykładni pojęcia „przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze”. Stanął na stanowisku, że w czasach tak intensywnego rozwoju technologicznego i tak powszechnej dostępności smartfonów, przyjęcie przeciwnej koncepcji oznaczałoby, że utwór fotograficzny przestanie być oryginalny i zostanie pozbawiony cechy odróżniającej. Przyjął, iż zdjęcie trybuny w trakcie meczu, z tłumem kibiców z powiewającymi flagami, bez zauważalnych efektów, nie ma w sobie nic twórczego i jest zwykłym odzwierciedleniem rzeczywistości.

Stąd wniosek, że dokumentując chwilę swoim smartfonem, nie zawsze da się stworzyć autorski utwór. A co za tym idzie, nie każda fotografia korzysta z ochrony prawa autorskiego, a fotograf jako jej autor nie staję się twórcą.      

*  z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt XXII GW 370/22

Pracownicy wykonujący pracę twórczą mają prawo do rozliczenia swoich przychodów na korzystniejszych warunkach podatkowych. Wynika to z możliwości zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu pod warunkiem, że  praca wykonywana przez pracownika prowadzi do wykonania utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Czyli musi być przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalonej w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Przykłady takiej działalności to:

• działalność twórcza w architekturze,
• inżynierii budowlanej,
• literaturze, sztuce plastycznej, muzyce, fotografii,
• dziennikarstwie i publicystyce,
• sztuce teatralnej, tanecznej, estradowej,
• twórczości audiowizualnej czy w zakresie tworzenia programów komputerowych.

Umowa z pracodawcą powinna wskazywać, że w ramach wynagrodzenia pracownik otrzymuje honorarium, które należy się autorom za korzystanie z praw autorskich. Konieczne jest wyraźne oddzielenie części honoraryjnej od reszty wynagrodzenia. Niezbędne jest również prowadzenie ewidencji, wskazującej powstanie określonych utworów. Bez odpowiedniego udokumentowania – zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodu jest ryzykowne.

Zasadą jest, że autorskie prawa majątkowe do utworu stworzonego przez pracownika w ramach etatu, pracodawca nabywa z chwilą przyjęcia utworu. Nabycie ma wtedy charakter pochodny. Wyjątek stanowią prawa  do programu komputerowego. W tym przypadku  pracodawca programisty nabywa prawa w sposób pierwotny – z chwilą ich powstania i bez nawiązania  odrębnego stosunku zobowiązaniowego nie można zastosować  50% kosztów uzyskania przychodu.

Jeśli interesuje Cię ten temat, zapraszam do kontaktu.

Coraz częściej przedsiębiorcy działający w branży e-commerce są ofiarami działań tzw. nieuczciwej konkurencji. Nowe i mniej popularne podmioty decydują się na zarejestrowanie wzoru przemysłowego, który od lat jest wykorzystywany w obrocie rynkowym. Będąc wyłącznie uprawnionym do wykorzystywania konkretnego wzoru przemysłowego nieuczciwi dystrybutorzy wzywają konkurencyjnych sprzedawców do zaprzestania działań „naruszających prawo” i usunięcia wszelkich ofert sprzedaży wskazanego w wezwaniu produktu. Jest to nieuczciwa próba stworzenia monopolu na sprzedaż konkretnych towarów.

Co w takiej sytuacji powinien zrobić przedsiębiorca, który otrzymał takie wezwanie ?

Rozwiązaniem jest wszczęcie postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji. Urząd Patentowy RP rejestrując wzór nie badał merytorycznie zgłoszenia w zakresie jego nowości i indywidualnego charakteru. Prawo z rejestracji wzoru przemysłowego uzyskuje się jedynie poprzez spełnienie wymogów formalnych zgłoszenia.

Zatem, jeżeli posiadasz dowody, że produkty tego rodzaju były przedmiotem licznych ofert sprzedażowych na popularnych platformach aukcyjnych przed datą rejestracji wzoru, należy wszcząć postępowanie o unieważnienie nadanego prawa. Co istotne, sporny produkt nie może odznaczać się w żaden sposób swoim indywidualnym charakterem w zestawieniu z ofertami, które zostały publicznie udostępnione przed datą dokonania rejestracji. Aby unieważnić prawo z rejestracji porównywane wzory nie mogą wywoływać na potencjalnym nabywcy odmiennego, ogólnego wrażenia. Najczęstszymi powodami unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego jest właśnie brak nowości czy indywidualnego charakteru, natomiast aby to wykazać potrzebne są dowody.

Uzyskanie decyzji unieważniającej nadane prawo pozwoli Ci kontynuować sprzedaż spornych produktów bez obaw przed zarzutami naruszania prawa i groźbą nadchodzącej sprawy sądowej.

Zapraszam do kontaktu, aby ocenić sytuację i podjąć stosowne kroki prawne zmierzające do ochrony interesu Twojej firmy.

Przedsiębiorco online sprawdź Regulamin własnego sklepu !

O ile wśród Twoich klientów znajdują się również konsumenci PAMIĘTAJ, że:

• jeżeli, po dostarczeniu przesyłki ujawni się uszkodzenie, niewidoczne bezpośrednio przy odbiorze, przewoźnik ma obowiązek sporządzić protokół o stanie przesyłki tylko na żądanie klienta, który zgłosi szkodę nie później niż w ciągu 7 dni od dnia odbioru przesyłki.

Oznacza to, że:

• nie możesz w treści Regulaminu nakładać na konsumenta obowiązku natychmiastowego sprawdzenia przesyłki i to w obecności przewoźnika, grożąc utratą możliwości złożenia reklamacji na uszkodzenia powstałe w czasie transportu.

Taki zapis w Regulaminie jest niedozwolonym postanowieniem umownym !!!