Obowiązek informowania przez profesjonalnych pełnomocników o pozasądowych ścieżkach rozwiązywania sporów, to nie tylko dobra praktyka. To podstawa do profesjonalnego i etycznego podejścia do swego zawodu.

Rola prawnika w mediacji

Choć radcy prawni i adwokaci kojarzeni są przede wszystkim z reprezentacją przed sądem, ich obowiązek etyczny wykracza poza salę rozpraw. Dotyczy on również informowania klienta o alternatywnych, pozasądowych drogach wyjścia ze sporu, czyli o tzw. ADR (Alternative Dispute Resolution), w tym przede wszystkim o mediacji.

Dlatego też samorządy zawodowe profesjonalnych pełnomocników wprowadziły do swoich wewnętrznych regulacji odpowiednie zapisy. I tak – zgodnie Kodeksem Etyki Radcy Prawnego  radca prawny świadcząc pomoc prawną ma obowiązek postępować lojalnie, kierując się dobrem klienta w celu ochrony jego praw (art. 8) i jeżeli pozwala na to charakter sprawy, obowiązany jest przedstawić klientowi informację o pozasądowych możliwościach rozstrzygnięcia lub rozwiązania sporu, w szczególności w trybie mediacyjnym oraz arbitrażowym (art. 44a).

Podobnie adwokat ma obowiązek dążyć do rozstrzygnięć pozwalających zaoszczędzić klientowi kosztów oraz doradzać ugodowe zakończenie sprawy, gdy jest to uzasadnione interesem klienta.

Przedstawiając klientowi mediację pełnomocnik oferuje mu opcję szybszego i tańszego zakończenia sporu, z zachowaniem relacji i kontrolą nad wynikiem.

Dlatego zachęcam wszystkich pełnomocników do promowania mediacji. Działając w ten sposób, wzmacniacie zaufanie do swojego profesjonalizmu i jednocześnie przyczyniacie się do budowania kultury dialogu w społeczeństwie.

Sprawa karna zazwyczaj kojarzy się z policją, prokuratorem, sądem i wyrokiem. I w zasadzie słusznie.  Ale prawo oferuje też dodatkowe narzędzie, które pomaga podejść do konfliktu z innej strony – mediacje w sprawach karnych.

Czy wiedzieliście, że mediacja możliwa jest też w sprawie karnej ?

Mediacja w sprawie karnej to dobrowolne spotkanie pokrzywdzonego z podejrzanym/oskarżonym, w którym uczestniczy bezstronny i neutralny mediator. Celem takiego spotkanie nie jest ustalenie winy, tylko wypracowanie porozumienia zmierzającego do naprawienia szkody, krzywdy czy wyjaśnienie okoliczności związanych z przestępstwem.

Decyzję o skierowaniu sprawy do mediacji podejmuje prokurator lub sąd, z inicjatywy lub za zgodą podejrzanego/oskarżonego i pokrzywdzonego.

Postępowanie mediacyjne jest poufne, co oznacza, że informacje pozyskane w trakcie mediacji nie mogą być nigdzie wykorzystane.

Zasadą jest, że postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc. Nie ma jednak przeszkód, by przedłużyć jego czas, gdy uczestnicy wyrażą taką wolę.

Zawarcie ugody nie kończy procesu karnego. Ugoda nie pozostaje jednak bez wpływu na jego przebieg i zakończenie. Ugoda mediacyjna może doprowadzić do:

–   przyjęcia, że zawarcie ugody jest okolicznością łagodzącą przy wymiarze kary, gdyż wymierzając karę bierze pod uwagę pozytywne wyniki mediacji przeprowadzonej pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą

– nadzwyczajnego złagodzenia kary, gdy pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą

– uwzględnienia wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze

W sprawie z oskarżenia prywatnego postępowanie mediacyjne może zastąpić obowiązkowe postępowanie pojednawcze. W przypadku pojednania się stron w takim przypadku sąd umarza postępowanie.

Dla pokrzywdzonego mediacja to też szansa na otrzymanie zadośćuczynienia czy odszkodowania. Ugodzie zawartej przed mediatorem, sąd może nadąć klauzulę wykonalności, gdy podlega wykonaniu w drodze egzekucji.

Mediacja może być też drogą do uzyskania przeprosin.

A nade wszystko to szansa dla obu stron na skrócenie stresu związanego postępowaniem.

A zachętą dla stron powinna być cena = 0 zł, gdyż postępowanie mediacyjne w sprawie karnej dla stron jest bezpłatne. Koszty mediacji finansuje Skarb Państwa.